Η οπτική του Heidegger έναντι των επιβαρυντικών εμπειριών

Οι περισσότεροι άνθρωποι έχουν βιώσει καταστάσεις που τους προκάλεσαν μια υπερβολική αντίδραση απέναντι σε ένα ακίνδυνο γεγονός. Η υπερευαισθησία που παρατηρείται οδηγεί στην ενεργοποίηση αμυντικών μηχανισμών ώστε να αντιμετωπιστεί αυτό που βιώνει το άτομο ως υπερ επιβαρυντική εμπειρία. (λόγου χάρη όταν ένας πονοκέφαλος πανικοβάλει κάποιον απρόσμενα, παραπέμποντας στην φθαρτότητα και κατ’ επέκταση στον θάνατο). Τί μπορεί να μας προστατέψει από την εισβολή τέτοιων υπερ επιβαρυντικών οντολογικών εμπειριών στην καθημερινότητα; Για τον Heidegger υπάρχουν τρεις μορφές αυτοπροστασίας αλληλεξαρτώμενες, η καθημερινή απασχόληση, η κοινή λογική και η πολιτισμική νοηματοδότηση.

Η απορρόφηση από τις καθημερινές δραστηριότητες προστατεύει το άτομο από το να έρθει σε επαφή με την βαθιά του ύπαρξη. Η καθημερινότητα βέβαια περιέχει πέρα από συνήθειες και ρουτίνα, έγνοιες και φόβους, με αποτέλεσμα το άτομο να επιδιώκει να ξεφεύγει από αυτά. Το άγχος της καθημερινότητας έχει και μια καθησυχαστική επίδραση καθώς μας απομακρύνει από το Είναι και από το να ψάξουμε βαθύτερα. Έτσι, πολλοί άνθρωποι δεν το θεωρούν άβολο, και συχνά το αναζητούν, γεμίζοντας τον ελεύθερο χρόνο τους με υποχρεώσεις. Όσο πιο έντονα αφοσιωθεί κάποιος σε κάτι, τόσο μικρότερος είναι ο κίνδυνος να βυθιστεί κανείς στην άβυσσο της ύπαρξης.

Η κοινή λογική έχει κατευναστικό χαρακτήρα ως προς την καθημερινή διεξαγωγή της ζωής και προστατεύει το άτομο από το να βιώσει υπερ επιβαρυντικές εμπειρίες, μέσω κανόνων διαχείρισης που βασίζονται στην πρακτική σοφία του βίου.

Είναι γεγονός πως οι παραδεδομένες ερμηνείες του κόσμου έχουν χάσει τη δεσμευτικότητα και την ανοσοποιητική τους δράση απέναντι στις οντολογικές εμπειρίες, αφήνοντας στον άνθρωπο ένα αίσθημα ανεπάρκειας. Παρατηρώντας την σύγχρονη εποχή, διαπιστώνουμε πως η αποθήκη νοημάτων πολλές φορές είναι αδύναμη λόγω της συντομίας και της αντιφατικότητας που ενέχει. Οι εκάστοτε εφήμερες αντιλήψεις που βρίσκονται στη μόδα δεν παρέχουν στο άτομο σιγουριά και ασφάλεια, καθιστώντας το ευεπίφορο στην ψυχική πάθηση. Έτσι, παρατηρούμε εντελώς τετριμμένες απογοητεύσεις και προσβολές ικανές να κατορθώνουν να ενεργοποιήσουν ανεξέλεγκτες ψυχικές διαδικασίες.

Η ψυχοσωματική πάθηση μπορεί να κατανοηθεί ως μετάθεση του δικού μου Είναι – υποκείμενο στο σώμα. Το σώμα αναλαμβάνει ως αντικαταστάτης να εκδηλώσει την υπαρξιακή προβληματική πάσχοντας από αυτή. Το τίμημα της σωματικής πάθησης είναι να μην έρχομαι άμεσα ο ίδιος αντιμέτωπος με μια προβληματική που με ξεπερνά. Ως εκ τούτου, αναδύονται δύσκολα ανεκτά συναισθήματα όπως η οργή, το άγχος, η αδυναμία, το αδιέξοδο, που παίρνουν τον ρόλο των ανώνυμων σωματικών ενοχλήσεων.

 

Νικηφόρου Παρασκευή – Φιλοσοφική Σύμβουλος

Αφήστε ένα Σχόλιο

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Scroll to Top